بک‌لایت چیست؟ | معرفی انواع Backlight در تلویزیون

اگر به دنیای نمایشگرها علاقه‌مند هستید یا اینکه قصد خرید تلویزیون را دارید، به واژه‌ای به نام بک‌لایت برخورد کرده‌اید. پس بیایید با هم بررسی کنیم بک‌لایت چیست؟ یا اینکه چند نوع بک‌لایت در تلویزیون داریم و چه تفاوت‌هایی با هم دارند.

بک‌لایت‌های مختلفی در طی سال‌های گذشته روی نمایشگرها استفاده شده‌اند که بسته به مدل، سری یا نوع صفحه نمایش می‌توانند متفاوت باشند. گاهی نوع بک‌لایت می‌تواند روی قیمت تلویزیون نیز اثرگذار باشد زیرا امکان روشنایی دقیق‌تر را برای نمایش جزئیات بهینه به همراه دارد. با ما همراه شوید تا بیشتر با واژه Backlight آشنا شویم و مزایا و معایب هر کدام را ذکر نماییم.

بک‌لایت (نور پس زمینه) چیست؟

تلویزیون‌ها در انواع مختلف OLED و LED/LCD وارد خط تولید می‌شوند که هر کدام منبع‌نوری متفاوتی دارد. اولد روشنایی خود را از هر پیکسل خودنورده (Self-Lit Pixels) دریافت می‌کند در حالی که سری LED روشنایی مورد نظر را از واحدهای روشن‌کننده یا همان تولید کننده نور در پس‌زمینه دریافت می‌نمایند که همین نور پس‌زمینه را بک‌لایت می‌گویند.

این واحد‌های تولید کننده نور از نوع لامپ LED هستند به همین دلیل هم به تلویزیون‌های LCD حال حاضر LED گفته می‌شود. این نور روشنایی به چندین صورت مختلف می‌تواند آرایش بگیرند یا اینکه از تکنولوژی‌های متفاوتی بهره‌مند شوند که می‌توانند در نوع و میزان نوردهی در تصویر متفاوت عمل کنند.

• مقالات مرتبط؛
  همه چیز در مورد بک لایت تلویزیون

عوامل تعیین ‌کننده نوع بک‌لایت در تلویزیون

1. نوع LED در صفحه نمایش؛ مثلاً اگر اندازه LEDها بیش از 200 میکرومتر باشد یک LED معمولی داریم اما در صورت اندازه کمتر از این مقدار یعنی در بازه 50 تا 200 میکرومتر باید گفت بک‌لایت Mini LED است.(پس اندازه LEDها ربطی به تکنولوژی‌های همچون حضور یا عدم حضور لوکال دایمینگ ندارد.
2. نوع چینش دیودهای LED؛ یعنی چیدمان لامپ‌های LED می‌تواند به صورت Edge(در حاشیه‌ها)، Direct(مستقیم در پشت تصویر)، Full Array( همان حالت Direct اما دارای (Local Dimming) و سری Mini LED که چندین مدل دارند. نوع چینش روی موارد بسیاری در تلویزیون‌ها اثر گذار است، مثلاً هزینه ساخت بیشتر بک‌لایت روی قیمت نمایشگر مؤثر است و همچنین همین چیدمان نور پس‌زمینه روی میزان نوردهی، مصرف انرژی، دقت رنگی، عمق رنگ مشکی، کنتراست و هاله نوری (Blooming)اثر دارد.

لوکال دایمینگ چیست؟

نوردهی موضعی یا Local dimming یکی از فناوری‌های به کار رفته در بعضی تلویزیون‌ها است که روی کنترل روشنایی LED تمرکز دارد. در واقع لوکال دایمینگ روشنایی را در بخش‌های مختلف به صورت جدا کنترل می‌کند که تعداد نقاط نوری متفاوتی بسته به تلویزیون مورد نظر دارند.

لوکال دایمینگ نور پس زمینه را در قسمت‌هایی از صفحه نمایش که تیره‌تر هستند کاهش می دهد، این کار باعث می شود تا قسمت های تیره صفحه عمیق‌تر و پُر رنگ‌تر نمایش داده شوند. به این صورت که باعث افزایش کنتراست با افزایش عمق مشکی در تصویر می‌شود. بنابراین با عملکرد نوردهی موضعی در هنگام تماشای صحنه‌های تاریک در اتاق‌های تاریک بیشترین تفاوت را ایجاد می‌کند.

کنتراست چیست؟

کنتراست (Contrast) عاملی مهم در کیفیت تصویر است که به نسبت بین روشنایی روشن ترین سفید و تیرگی تیره‌ترین سیاهی گفته می‌شود یک نمایشگر می تواند در پنل خود ایجاد کند. در واقع تفاوت درخشندگی رنگ یا تضاد در اشیاست که باعث تمایز آنها از هم می‌شود (روشن‌ترین بخش تصویر تقسیم بر تاریک‌ترین بخش تصویر).

نکته؛ بک‌لایت‌هایی که فاقد لوکال دایمینگ هستند به طور معمول کنتراست ضعیف‌تری هم دارند.

Blooming چیست؟

بلومینگ که به هاله نوری آن را می‌شناسیم، زمانی اتفاق می‌افتد که تلویزیون نمی‌تواند تفاوت بین نواحی روشن و تاریک را به‌خوبی حفظ کند و نور نواحی روشن به بخش‌های تاریک نشت می‌کند. نتیجه این است که کنتراست تصویر (تفاوت بین روشن‌ترین و تاریک‌ترین بخش‌ها) کاهش پیدا می‌کند و تصویر کیفیت خود را از دست می‌دهد.

در بک‌لایت‌هایی که فاقد قابلیت Local Dimming هستند مثل Edge LED یا Dircet LEDهایی که آن را ندارد اصلاً خبری از بلومینگ نیست زیرا نور کل صفحه به صورت یکنواخت روشن است. این در حالی است که مواردی با ویژگی لوکال دایمینگ همچون سری Mini LED در مرز بین تاریکی و روشنایی نشت نور یا همان هاله نوری مشاهده می‌شود.

انواع بک‌لایت در تلویزیون

بک‌لایت‌ها انواع مختلفی دارند که بسته به نوع چینش آن‌ها تقسیم‌بندی می‌شوند. هر کدام از این انواع نور پس‌زمینه روی میزان روشنایی و موارد دیگر متفاوت هستند که در ادامه به معرفی آن‌ها می‌پردازیم.

بک‌لایت Edge LED

وقتی حرف از بک‌لایت Edge LED زده می‌شود یعنی لامپ‌های LED به صورت لبه‌ای در حاشیه پایین پس‌زمینه نمایشگر قرار گرفته‌اند. با دیدن کلمه LED بدون هیچ پسوندی هم باید متوجه شویم اندازه آن‌ها بالاتر از 200 میکرومتر است و نمایشگر یک LED معمولی است.

با توجه به اینکه لامپ LED تنها در حاشیه پایین قرار دارند پس چینش تنها به صورت عمودی است و هر کدام نور آن ناحیه را به سمت بالا تأمین می‌نمایند. در صورتی که لوکال دایمینگ در این سری حضور داشته باشد کنترل نوردهی با تعداد نقاط نوری مشخص روی آن‌ها اعمال می‌شود اما در نبود آن صفحه به صورت یکنواخت روشن است؛ بسته به نوع پنل عمق رنگی مشکی و کنتراست در آن‌ها متمایز است.

بک‌لایت Direct LED

بک‌لایت Direct LED چیدمانی از لامپ‌ها به صورت مستقیم در سراسر صفحه نمایش پخش هستند که نور را به صورت روبرو به صفحه تلویزیون منتقل می‌کنند و اندازه‌ای بیشتر از 200 میکرومتر دارند. در این نوع آرایش خبری از لوکال دایمینگ نیست و روشنایی به صورت یکنواخت در کل صفحه خودنمایی می‌کند.

تفاوت Direct LED با Edge LED؛

• میزان روشنایی کمی بهینه‌تر از سری Edge
• دقت روشنایی بهتر و افت روشنایی کمتر است
• هزینه بیشتر به دلیل دیودهای بیشتر LED

بک‌لایت Full Array LED

بک‌لایت Full Array LED نوعی دیگر از آرایش LEDها در پس‌زمینه را نشان می‌دهد که به صورت مستقیم در صفحه نمایش پخش شده‌اند و به واسطه سایزی که دارند یک LED معمولی به شمار می‌روند. این نوع آرایش اشاره به نقاط مختلف نوری به صورت مجزا روی صفحه دارند که در تمام پشت صفحه نمایش حضور دارند که تعداد آن‌ها بیشتر از سری‌های اشاره شده قبل است.(هر نقطه نوری بسته به نوع تلویزیون می‌تواند از یک LED تا هر چند تایی که لازم است باشد.)

بک‌لایت Full Array Mini LED

بک‌لایت Full Array Mini LED در نوع آرایش همچون سری بک‌لایت Full Array LED عمل می‌کند با این تفاوت که اندازه LED کمتر از 200 میکرومتر است. به دلیل ابعاد کوچک‌تر LEDها می‌تواند حضور نقاط نوری بیشتر را در پس‌زمینه حس کرد. Mini LEDها دقت نوری بیشتر، روشنایی عالی، کنتراست بالا و راندمان مصرف انرژی کمتری دارند در حالی که کمی هزینه تولید زیاد دارند و روی قیمت بیشتر نمایشگر اثرگذر است.

توجه؛ بک‌لایت از سری Mini LED ارتباطی به نوع چیدمان یا وجود لوکال دایمینگ ندارد و تنها مرتبط با سایز لامپ LED می‌باشد.

بک‌لایت Full Array RGB Mini LED

جالب است بدانید یک بک‌لایت نوین به نام Full Array RGB Mini LED هم وارد خط تولید بعضی از شرکت‌ها شده است که هنوز خیلی کم می‌باشد. این نوع بک‌لایت یک لِوِل از سری Full Array Mini LED بهتر عمل می‌کند؛ یعنی بجز پنل رنگی که در خود تلویزیون می‌توانند رنگ‌های RGB تولید نمایند در خود بک‌لایت که Mini LED است می‌توانند به تنهایی تولید رنگ کنند. در این سری هر مینی ال ای دی توانایی تولید رنگ سبز، قرمز و آبی را دارد که نتیجه آن دقت رنگی، پوشش رنگ و حجم رنگی بی‌نظیر است.

• مقالات مرتبط؛
  بک لایت RGB Mini LED

بک‌لایت Edge Lit Mini LED

در سال 2025 یک سری بک‌لایت جدید به نام بک‌لایت Edge Lit Mini LED در بعضی از نمایشگرها رونمایی شده است که کارایی بسیار جالبی دارند. این بک‌لایت همان‌طور که از نامش پیداست، آرایش به صورت حاشیه‌ای در کنار صفحه دارد اما در اندازه‌هایی کمتر از 200 میکرومتر که جزو سری Mini LED محسوب می‌شوند که دارای قابلیت Local Dimming هستند.

بک‌لایت Edge Lit Mini LED با مصرف انرژی کم روشنایی زیادی تولید می‌کند و به نسبت سری Full Array Mini LED هزینه ساخت کمتری دارند. این در حالی است که به نسبت همین سری دقت نوری و کنتراست کمتر و بلومینگ بیشتری به نسبت آن‌ها دارند. اگر می‌خواهید بیشتر با این نوع بک‌لایت آشنا شوید مقاله آیا تلویزیون های 2025 واقعا MINI LED هستند؟ را مشاهده کنید.

در تلویزیون‌هایی که از بک‌لایت Mini LED استفاده شده است به دلیل سایزی که دارند طراحان امکان ایجاد ضخامت کمتر در نمایشگرها را دارند به همین دلیل معمولاً ظاهری شیک و باریک‌تر دارند. اگر مایلید بدانید تلویزیون مورد نظر شما چه بک‌لایتی دارد با ما در افرالند در تماس باشید.

جمع‌بندی

خب تا به اینجا بک‌لایت‌های مختلف را بررسی کردیم و می‌دانیم هر بک‌لایت یا همان نور پس‌زمینه معروف، چه امکاناتی دارد و چه تأثیری روی کیفیت تصویر، رنگ و روشنایی نمایشگر می‌گذارد. در این مرحله شما به عنوان کسی که تصمیم دارد تلویزیونی خریداری کند، باید نوع بک‌لایت را از فروشنده بپرسید و طبق آن اقدام به انتخاب نمایید، زیرا نوع بک‌لایت ارتباط مستقیمی با قیمت دارد و کیفیت برتر در نور پس‌زمینه مستلزم هزینه بالاتری است.